Kaal knopkruid

Er is waarschijnlijk geen andere plant met zoveel bijnamen als het kaal knopkruid. Na wat speurwerk op het internet kwam ik een hele lijst tegen, variërend van Amerikaanse drek, Fransozenkruid, Duitse stront, buurmanskwaad tot akkerpest. Deze opsomming is nog niet eens een kwart aan wat ik heb gevonden, de dialecten niet eens meegenomen. Zelf voeg ik daar nu de bijnaam moestuinpest aan toe, want in mijn moestuin bij de kerk komt deze plant helaas veelvuldig voor. Niet verwonderlijk, want deze plant heeft de voorkeur voor zonnige, open plaatsen op droge tot vochtige, voedselrijke en niet te zware grond. Aangezien ik elk jaar mest onderspit, voldoet mijn moestuin perfect aan deze eisen.

Het kaal knopkruid is geen bijzondere plant, die een hoogte van een halve meter kan bereiken. Het behoort tot de familie van de composieten, waartoe onder andere ook het madeliefje en de paardenbloem behoren. Het bloemetje lijkt een beetje op de bloem van de kamille, die een groengeel hart heeft met rondom witte lintbloemen. Het bloemetje van het kaal knopkruid is veel kleiner, maximaal een halve centimeter. Daarnaast zijn de vijf witte lintbloemen veel korter en kleiner, soms ontbreken ze zelfs.

Het meest bijzondere aan het kaal knopkruid is waar deze plant oorspronkelijk vandaan komt. In de 19e eeuw is deze plant door een botanicus meegenomen uit Midden-Amerika naar een botanische tuin in Berlijn. Echter zoals dat bij allerlei andere introducés is gebeurd, ontsnapte deze plant aan de aandacht en kon het door heel West-Europa oprukken. In Nederland vooral op de zandgronden in het oosten en zuiden van het land.

Is er dan nog een voordeel te ontdekken aan deze plant? In Midden-Amerika staan de jonge stengels en bladeren op het menu. In Nederland heeft men dat nog niet ontdekt, wat op zich jammer is, want de plant bevat veel kalium, magnesium, veel meer vitamine C dan citroenen en vooral veel ijzer. Doe in de knopkruidspinazie of -soep er wel een extra smaakmaker bij, om het gerecht smakelijk te maken.

Verschenen 11 december 2013