Bosvogeltje

Tijdens mijn biologiestudie had ik een aantal verplichte excursies. Immers je leert geen biologie uitsluitend uit boeken en in collegebanken. De mooiste excursie was ongetwijfeld drie weken in de Pyreneeën, ten westen van Perpignan. De ene dag besteedden wij groepsgewijs aan insecten, de andere dag aan planten. Waarom naar de bergen zou je kunnen denken? De simpele reden is dat het in het bergdal zomer kan zijn, onder de bergtop heerst nog de winter en halverwege lijkt het op de lente. Dus dicht op elkaar zijn deze seizoenen goed terug te zien in de aldaar bloeiende planten.

In Nederland hadden we natuurlijk ook een aantal excursies, naar allerlei verschillende biotopen. Van deze excursies sprong er eentje uit, namelijk een dag naar Zuid-Limburg. Daar komen veel soorten wilde orchideeën voor, die op de kalkrijke akkers en veldjes soms “broederlijk” naast elkaar staan. Het opmerkelijkste aan die dag was langs het karrenspoor naar een orchideeënrijk veldje. Het gras naast de allereerste orchidee die daar stond, was door de vele biologen volledig plat getrapt. Soms kunnen biologen ook natuurbarbaren zijn.

Maar voor orchideeën hoef je echt niet naar Limburg, ook in Drenthe komen verschillende soorten voor. Zo had ik in mijn tuin in de bosrijke omgeving van Gasselte de breedbladige wespenorchis staan en in waterrijke natuurgebieden komt veelvuldig de rietorchis voor. Heel zeldzaam in Drenthe is echter het bosvogeltje. Geen obscure vogel, maar de verzamelnaam voor een groep orchideeën. Hiervan komen er in Nederland drie soorten voor, het wit, het bleek en het rood bosvogeltje.

De eerstgenoemde soort is de enige die in Drenthe voorkomt. Op een geheime locatie in de buurt van het Drents-Friese Wold komt het wit bosvogeltje gelukkig nog voor. De laatstgenoemde soort is hoogstwaarschijnlijk in Nederland uitgestorven. Tijdens een in 2014 uitgevoerde inventarisatie op bekende groeiplaatsen van bosvogeltjes werd het rood bosvogeltje niet meer aangetroffen. Wat betreft het bleek bosvogeltje, hiermee ging het zelfs buitengewoon goed. Op sommige plekken in Limburg was dit soort explosief toegenomen.

Verschenen 10 december 2014