Rivierkreeft

In mijn moestuin verbouw ik al een aantal jaren pompoenen. Niet voor de sier of Halloween, maar voor consumptie. Mijn pompoenen stonden zelfs al op de kaart in een Utrechts restaurant. Zelf ben ik er ook niet vies van en heb laatst een nieuw recept geprobeerd. Pompoen met gezeefde tomaten en rivierkreeften. Alles met lokale producten, alleen de afkomst van de rivierkreeften was voor mij onbekend. Waarschijnlijk Spanje, want daar komen namelijk veel vandaan.

Theoretisch hadden de rivierkreeften uit Nederland kunnen komen. Er zijn namelijk in Nederland vissers die deze geleedpotigen voor commerciële doeleinden vangen. Volgens Waarneming.nl komen er, in meer of mindere mate, zeven soorten rivierkreeft voor. In willekeurige volgorde zijn dat de Californische, Europese, rode Amerikaanse,  geknobbelde Amerikaanse, gestreepte Amerikaanse, gevlekte Amerikaanse en Turkse of Galicische rivierkreeft.

Gezien de bijzondere namen zal het niet verbazingwekkend zijn dat het merendeel exoten zijn. Dat zijn soorten die van nature hier niet voorkomen en door de mens hier geïntroduceerd zijn. Soms zelfs letterlijk gedumpt. Er slechts één inheemse soort die in de Nederlandse binnenwateren voorkomt, de Europese rivierkreeft. Met dit soort gaat het door de komst van de exoten zeer slecht. Met name de Amerikaanse soorten hebben een schimmelinfectie meegenomen die de kreeftenpest veroorzaakt. Daar zijn ze zelf resistent tegen, maar “ons” soort is daar niet tegen bestand. Tegenwoordig komt de Europese rivierkreeft in enkele vijvers op de Veluwezoom nog voor. Er was zelfs een periode dat dit soort in slechts één vijver voorkwam, de schaatsvijver van het landgoed Warnsborn bij Arnhem. Gelukkig is er sinds 2012 een reddingsplan om dit soort voor Nederland te behouden.

De gevlekte Amerikaanse en de rode Amerikaanse rivierkreeft zijn twee exoten die nu algemeen in Nederland voorkomen, de overige soorten beperken zich tot kleine gebieden. De gevlekte Amerikaanse rivierkreeft is donkerbruin van kleur en zijn lijf, zonder de scharen, is maximaal twaalf centimeter groot. Dwars over zijn lijf heeft hij kenmerkende strepen of banden. De rode Amerikaanse rivierkreeft is uiteraard roodachtig van kleur, zijn scharen hebben felrode puntjes en zijn lijf is ook maximaal twaalf centimeter groot.

Verschenen 16 februari 2016