Koolmees

Het afgelopen decennium zijn hier allerlei planten- en diersoorten langsgekomen. Van zeer algemene soorten, zoals de huismus of het straatgras, tot zeer zeldzame soorten, zoals het vulpenstekel strandbeerdiertje of het platgeslagen sinterklaasmutsjesmos. De meeste soorten zijn echter in het algemeen wel bekend. We leven hier immers niet in de tropen, een gebied met een gigantische soortenrijkdom en waar men vrijwel dagelijks nieuwe soorten ontdekt. In onze contreien is het wat dat betreft veel minder, (bijna) alles is al bekend en netjes geordend.

Een zeer algemene soort, die mij tot op heden “ontglipt” is, is de koolmees. Misschien wel de meest toegankelijke vogel van ons land. Er is bijna geen tuin waar deze geel met groen en zwarte vogel voorkomt. En met z’n allen zorgen we best wel goed voor hem. We hangen overal nestkastjes op, waar hij dankbaar gebruik van maakt om te broeden. Immers natuurlijke holtes in bomen, waar hij normaal broedt, zijn tegenwoordig lastig te vinden. Daarnaast zorgen we in de winterperiode massaal voor allerlei vogelvoer, zoals pinda’s, zaden en de tegenwoordig zeer populaire potten met pindakaas. Waar de koolmees het voorheen moeilijk had in de winter, komt hij met al dat extra voedsel glansrijk de winter door.

Voor de wetenschap is de koolmees bijzonder interessant. Na mijn afstuderen heb ik een aantal maanden op het Nederlands Instituut voor Ecologie gewerkt. Dat was destijds gevestigd in Heteren en daar bevond zich ook het Vogeltrekstation. Zelfs deed ik onderzoek aan meerkoeten (daar moet ik ook nog eens over schrijven), maar in hetzelfde pand was een grote afdeling met wetenschappers die al jaren onderzoek deden aan koolmezen. Ze hadden zelfs een speciale ontheffing om koolmezen in grote volières te houden. Hoefden ze niet elke keer naar de bossen op de Hoge Veluwe te rijden, waar veel veldwerk plaatsvond. Veel is er inmiddels onderzocht en bekend over de koolmees, helaas teveel om hier te benoemen.

Maar je hoeft geen wetenschapper te zijn om van de koolmees te genieten. Dat kan gewoon in je eigen tuin.

Verschenen 22 juni 2016