Huiszwaluw

Tijdens mijn jeugd woonde ik op een boerderij in de Noordoostpolder. Die boerderij bestond uit een los woonhuis en een grote betonnen schuur. Het dak van deze schuur had een relatief grote overstek en elk jaar broedden daaronder meerdere huiszwaluwen. De nesten maakten de huiszwaluwen altijd zelf van natte klei, die zij vermengden met hun eigen speeksel. De nesten kregen uiteindelijk de vorm van een halve bol, van binnen bekleed met gras, haar of andere zachte materialen. Door zowel de aanwezigheid van natte klei in de buurt als de schuine overstek van onze schuur hadden wij het geluk dat deze wendbare vogels elk jaar op ons erf rondvlogen.

Na allerlei omzwervingen ben ik uiteindelijk in het prachtige Drenthe beland. Echter het aantal huiszwaluwen valt in mijn directe omgeving helaas tegen. Dat is erg jammer, als je bedenkt dat één huiszwaluw met jongen per dag meer dan negenduizend insecten kan vangen. Soms zou ik graag hem in mijn slaapkamer hebben, want muggen vormen zijn hoofdvoedsel.

Vanaf maart is deze zwart-witte vogel in Nederland te bewonderen. Hij is een echte langeafstand vlieger, want vanuit de overwinteringsgebieden in Tropisch- en Zuid-Afrika vliegt hij via de Sahara en Zuid-Europa naar ons kikkerlandje om hier voor zijn nageslacht te zorgen. Overigens niet alleen naar Nederland, hij broedt in nagenoeg heel Europa en het noordelijk deel van Azië.

Eenmaal terug zal hij zijn bouwsel van vorig jaar weer opzoeken. Soms is het nog intact, soms zal hij herstelwerkzaamheden moeten verrichten. In uitzonderlijke gevallen kan zijn nest gekraakt zijn door een andere vogel. Tijdens mijn onderzoek bij huismussen vond ik in de beschikbare literatuur een bijzondere waarneming. Een huismus had een nest van de huiszwaluw gekraakt. Echter toen de huiszwaluw terugkwam, heeft hij het gekraakte nest, inclusief de broedende huismus, dichtgemetseld. Vervolgens heeft hij tegen het gekraakte nest een nieuw bouwsel gemetseld. De huiszwaluw heeft toen een succesvol broedsel groot gebracht, de huismus heeft het helaas niet overleefd.

Verschenen 21 september 2016