Bosnische den

Wanneer is iets oud? Een mens boven de 100 jaar kun je echt wel als een oud persoon omschrijven. Zo’n persoon heeft twee wereldoorlogen meegemaakt, hoewel hij of zij de Eerste Wereldoorlog waarschijnlijk niet of nauwelijks zal herinneren. Maar hoe zit dat bij dieren en planten, wanneer zijn die oud?

De maximale leeftijd van een plant of dier hangt natuurlijk veel af welk soort het betreft. Zo zal bijvoorbeeld een eendagsvlieg geen lang leven beschoren zijn. Nu is bij dit soort de naam eendagsvlieg in feite niet correct. Als volwassen insect leeft dit soort inderdaad niet lang, soms maar anderhalf uur, maar als larve leeft het tot soms wel twee jaar onder water. Afhankelijk van het soort eendagsvlieg, in Europa komen alleen al ruim 70 soorten voor.

Bij andere dieren is er veel variatie, maar vaak geldt dat hoe groter een dier, hoe ouder zo’n dier kan worden. Een muis leeft immers veel korter dan een olifant. Gemiddeld haalt een huismuis de twee jaar nauwelijks, terwijl een gemiddelde olifant de 70 jaar kan halen. Afwijkingen op deze regel zijn er ook natuurlijk, de reuzenschildpad kan een leeftijd van 150 jaar halen. En onlangs was nog in het nieuws dat een Groenlandse haai een leeftijd had van bijna 400 jaar. Met recht een oudje.

Veruit de oudste organismen zijn echter te vinden onder de planten. Nu zijn in tuincentra genoeg eenjarige planten te vinden. Die leven inderdaad slechts één jaar en moeten zich elk jaar door middel van zaad voortplanten. De oudjes onder de planten zijn te vinden onder de bomen, die kunnen zeer respectabele leeftijden behalen.

Een groep onderzoekers onder leiding van een Zweedse dendroloog (biologische onderzoeker op het gebied van bomen) hebben onlangs in de bergen van Noord-Griekenland een levende Bosnische den gevonden met de respectabele leeftijd van 1075 jaar. Toen deze boom als zaailing het levenslicht zag was het Byzantijnse keizerrijk op z’n hoogtepunt en zaaiden Vikingen dood en verderf in vele delen van Europa. Deze boom het meer recht op de titel oudje.

Verschenen 1 februari 2017