Wintervlinders

De pepernoten zijn (bijna) de winkel uit en in de meeste winkelstraten brandt de kerstverlichting. De dagen worden korter en het weer is niet om over naar huis te schrijven. Kortom de winter staat voor de deur. In de natuur is er logischerwijs veel minder activiteit dan in de zomer. Veel bomen hebben hun bladeren al lang laten vallen en veel kruiden hebben zich onder de grond teruggetrokken. Insecten zie je eveneens niet meer. Niet een periode om het over vlinders te hebben. Die hebben zich toch allemaal teruggetrokken?

Niets is minder waar, zelfs in deze periode zijn er vlinders waar te nemen. Dan moet je niet denken aan de dagpauwoog of het koolwitje. Die zie je inderdaad in deze periode niet. Maar er bestaat een speciale databank voor planten en dieren en daar hebben onderzoekers eens alle waarnemingen vanaf 2000 eens nagekeken. Daaruit bleek dat er in de tweede helft van november meer dan 300 soorten vlinders zijn waargenomen.

Nu zijn dat niet de soorten vlinders die je in de zomer overdag op een vlinderstruik tegenkomt. Er bestaan namelijk een zeer omvangrijke groep nachtvlinders. Zoals de naam al vermoedt zijn die ’s nachts actief. De nachtvlinders zijn onderverdeeld in micro-nachtvlinders en macro-nachtvlinders. Het mag duidelijk zijn dat het onderscheid tussen deze twee groepen voornamelijk gebaseerd is op hun grootte. Het herkennen van veel van deze nachtvlinders is voor een beginneling bijna niet te doen, met name die uit de micro-groep.

Hoewel het merendeel van de wintervlinders uit de micro-groep komen, zijn er ook exemplaren uit de macro-groep actief. De meeste daarvan hebben gelukkig een fatsoenlijke Nederlandse naam. Voorbeelden daarvan zijn de bosbesuil, de kromzitter en de wachtvlinder. Nu staan er in de winter weinig bloemen in bloem, hoe kom je dan achter welke nachtvlinders er rondvliegen? Onderzoekers gebruiken dan een simpel hulpmiddeltje, ze smeren stroop of andere zoetigheid op een boomstam. De kans is groot dat dergelijke nachtvlinders daarop afkomen, die met een goede lamp te bekijken zijn. Verwacht echter geen kleurrijke insecten.

Verschenen 6 december 2017