Rietorchis

Orchideeën behoren tot mijn favoriete bloemen, zowel de tropisch variëteiten als de bij ons in het wild voorkomende soorten. Veel mensen zullen wel bekend zijn met de phalaenopsis orchidee, die je in allerlei kleuren op veel vensterbanken kunt tegenkomen. Zelf heb ik de tijgerorchidee, die veel prachtige gele bloemen heeft met een tijgermotief.

Eind jaren tachtig kwam ik in een tuincentrum de rietorchis tegen, een in Nederland in het wild voorkomende orchidee. In die tijd was het nog toegestaan om dergelijke planten commercieel te verkopen. Tegenwoordig is de rietorchis gelukkig wettelijk beschermd en mag dat niet meer. Ik had twee planten gekocht en aan de rand van mijn vijver geplant. Zoals de naam al enigszins aangeeft houdt de rietorchis wel van natte voeten. Dat de rietorchis het daar naar zijn zin had, bleek wel uit het feit dat er na een paar jaar enkele tientallen nakomelingen rondom mijn vijver stonden. 

Veel orchideeënsoorten produceren namelijk grote hoeveelheden zaad. Of liever gezegd zaadjes. Van de moeraswespenorchis, verwant aan de rietorchis, is bekend dat deze per bloemstengel wel 18.000 zaadjes kan produceren. Dat zijn minuscule zaadjes, die ook nog eens voor 92% uit lucht bestaan. Daardoor kan de wind ze over grote afstanden meenemen. De zaadkern van deze orchideeënsoort is slechts 0,23 mm groot. Nu zou je kunnen denken, dat de rietorchis eenvoudig via zijn zaadjes te vermeerderen is. Zo simpel is het helaas niet, voor het ontkiemen van deze zaadjes zijn specifieke schimmels noodzakelijk.

De rietorchis is te herkennen aan zijn gevlekte langwerpige bladeren en aan een bloemstengel met meerdere roze tot paars-rode bloemen. De bloeitijd is van mei tot en met juli. Overigens zijn er ook rietorchissen zonder vlekken op de bladeren. De standplaats van de rietorchis is niet alleen langs oevers. Ook in graslanden, langs spoorwegen, in duinvalleien en zelfs op opgespoten terreinen zijn ze te vinden. Voornamelijk in het lagere en dus nattere deel van Nederland. Zuidwest-Drenthe en de Kop van Overijssel hebben overigens ook een substantiële populatie.

Verschenen 5 februari 2020